Navapp Yazılım
09 Aug
09Aug

Navappro, Microsoft Dynamics 365 Business Central üzerinde çalışan, inşaat ve taahhüt firmaları için geliştirilmiş bir proje yönetimi ve maliyet kontrol çözümüdür. Dört temel işlevi vardır:

  • Poz bazlı maliyet takibi: Her metraj pozunun planlanan ve gerçekleşen maliyeti; malzeme, işçilik, taşeron ve ekipman kırılımıyla izlenir.
  • Bütçe sapma analizi: Sapma, ay sonu kapanışını beklemeden, satınalma siparişi veya taşeron hakedişi kaydedildiği anda görünür hale gelir.
  • Proje bazlı kâr-zarar merkezi: Her şantiye kendi P&L'ini taşır; genel giderler tanımlı anahtarlarla projelere dağıtılır.
  • Nakit akışı projeksiyonu: İşveren hakedişleri ile taşeron ödeme planları aynı takvimde birleşir; nakit açığı oluşmadan önce görülür.

Muhasebe, satınalma ve proje maliyeti tek veri tabanında olduğu için mutabakat gerektiren ayrı sistemler ortadan kalkar. Raporlama katmanı Power BI ile sunulur.


İnşaat projelerinde maliyet kontrolü neden bu kadar zorlu bir süreç ?

  • McKinsey'in inşaat sektörünün dijital geleceğini incelediği araştırmasına göre büyük sermaye projeleri tipik olarak planlanandan %20 daha uzun sürüyor ve bütçeyi %80'e varan oranda aşıyor
  • KPMG'nin proje sahipleriyle yaptığı küresel araştırmada, katılımcılar son üç yılda tamamladıkları projelerin yalnızca %31'inde bütçe sapmasının %10'un altında kaldığını söylemiş. Yani her 10 projeden yaklaşık 7'sinde bütçe, planlanan tutarı %10'dan fazla aşmış. Takvimde tablo daha da kötü: projelerin yalnızca %25'i planlanan teslim tarihinden %10'dan fazla sapmadan bitmiş.
  • Oxford Üniversitesi'nden Bent Flyvbjerg'in 16.000 projelik veri tabanı incelemesinde, projelerin yalnızca %8,5'i hem maliyet hem takvim hedefini tutturabilmiş. 

Bu tablonun altındaki mekanizma neredeyse her firmada aynı: maliyet bilgisi geç geliyor. Şantiyede verilen bir taşeron kararı, muhasebeye fatura olarak bir ay sonra ulaşıyor. Metraj takibi Excel'de, hakedişler ayrı bir dosyada, satınalma ise ERP'de tutuluyor. Sapma fark edildiğinde harcama çoktan yapılmış ve müdahale penceresi kapanmış oluyor.Sorun "raporlama" sorunu değil, veri gecikmesi sorunudur. Ay sonunda hazırlanan mükemmel bir rapor, altı hafta önce alınmış bir kararı geri almaz.

Kaynaklar[1] McKinsey & Company, Imagining Construction's Digital Future, 2016. [2] KPMG International, Climbing the Curve – Global Construction Project Owner's Survey, 2015. [3] Bent Flyvbjerg, The Oxford Handbook of Megaproject Management, Oxford University Press, 2017.

Navappro proje maliyet kontrolü nasıl çalışır?

1. Poz bazlı maliyet yapısı

Navappro'da her proje, iş kalemleri (poz) hiyerarşisi olarak kurulur. Her poz altında dört maliyet tipi ayrı ayrı izlenir: malzeme, işçilik, taşeron ve makine/ekipman.Kritik nokta şu: satınalma siparişi, malzeme çıkışı, taşeron sözleşmesi ve puantaj kaydı doğrudan poza bağlanır. Yani gerçekleşen maliyet, ayrı bir "maliyet aktarım" adımı gerektirmeden oluşur. Sistemde her an üç değer görülebilir:

  • Bütçe (teklif metrajı): Sözleşme aşamasında girilen keşif tutarı
  • Taahhüt (commitment): Sipariş verilmiş ama henüz faturalanmamış tutar
  • Gerçekleşen: Muhasebeleşmiş fiili maliyet

Taahhüt kolonunun ayrı tutulması, klasik ERP'lerde maliyet kontrolünün en sık kaçırdığı yerdir. Sipariş verildiği anda bütçe tüketilmiştir; faturayı beklemek sapmayı 30–60 gün geciktirir.

2. Bütçe sapma analizi ve erken uyarı

Sapma, poz seviyesinden başlayıp iş kırılım yapısı üzerinden proje toplamına kadar konsolide olur. Tanımlanabilir eşiklerle uyarı kurulabilir:

EşikÖrnek kuralTetiklenen aksiyon
Poz seviyesiGerçekleşen + taahhüt > bütçenin %90'ıProje müdürüne bildirim
Poz seviyesiGerçekleşen + taahhüt > bütçenin %100'üEk satınalma onay zorunluluğu
Proje seviyesiToplam sapma > %5Yönetim raporuna otomatik dahil
HakedişKesilen hakediş < planlanan hakedişNakit akışı revizyonu

Bu kurallar, maliyet aşımını "raporlanan" bir olay olmaktan çıkarıp onay akışına bağlı bir olaya dönüştürür.

3. Proje bazlı kâr-zarar merkezi

Her proje, Business Central'ın boyut (dimension) yapısı üzerinde kendi kâr-zarar merkezi olarak tanımlanır. Böylece:

  • Şantiye bazında gelir, maliyet ve brüt kâr anlık görülür
  • Merkez genel giderleri tanımlı dağıtım anahtarlarıyla (ciro, direkt maliyet, adam-saat) projelere yansıtılır
  • Tamamlanma yüzdesi yöntemiyle hakediş geliri ve maliyeti dönemsel olarak eşleştirilir
  • Devam eden projelerin toplam tahmini kârı (EAC – tamamlanmada tahmini maliyet) güncellenir

Sonuç: "Hangi proje gerçekten kazandırıyor?" sorusuna proje bitmeden cevap verilebilir.

4. Nakit akışı ve hakediş yönetimi

İnşaat firmalarında kârlı bir projenin nakit sıkıntısı yaratması olağandır: işverenden tahsilat 90 gün vadeli, taşeron ödemesi 30 gün vadelidir. Navappro bu iki tarafı tek takvimde birleştirir.

  • İşveren hakediş planı (kesim tarihi, onay süresi, vade)
  • Taşeron sözleşmeleri ve ödeme planları
  • Teminat mektubu ve stopaj/kesinti takibi
  • Açık satınalma siparişlerinin nakit etkisi

Bu veriler haftalık nakit projeksiyonu üretir. Nakit açığı, oluştuğu hafta değil, öngörüldüğü hafta gündeme gelir.


Power BI ile yönetim görünürlüğü

Navappro'nun ürettiği veri, hazır Power BI panelleri üzerinden sunulur. Genel müdür, CFO ve proje müdürü aynı veriye farklı derinliklerde erişir:

RolPanel odağıTipik soru
Genel MüdürPortföy görünümü, proje kârlılık sıralamasıHangi projeler portföy kârını aşağı çekiyor?
CFONakit projeksiyonu, hakediş–ödeme dengesiÖnümüzdeki 12 haftada nakit açığı var mı?
Proje MüdürüPoz bazlı sapma, taahhüt tüketimiHangi pozda bütçe sınırına yaklaşıyorum?
SatınalmaAçık siparişler, taşeron performansıHangi sözleşme bütçesini aştı?

Paneller Business Central verisine doğrudan bağlanır; ayrı bir veri aktarımı veya manuel konsolidasyon adımı yoktur.


Excel, genel amaçlı ERP ve Navappro karşılaştırması

KriterExcel tabanlı takipGenel amaçlı ERPNavappro (BC üzerinde)
Poz bazlı maliyetManuel, kişiye bağlıGenelde yok, özel geliştirme gerekirStandart
Taahhüt (açık sipariş) görünürlüğüYokKısmiStandart
Muhasebe entegrasyonuManuel aktarımVarAynı veri tabanı
Hakediş yönetimiAyrı dosyaGenelde yokStandart
Nakit projeksiyonuStatik tabloGenel nakit akışıProje bazlı
Sapma uyarısıYokSınırlıKural tabanlı, onay akışına bağlı
Veri gecikmesi30–60 gün15–30 günAnlık
Türkiye e-Dönüşüm uyumuDeğişkenStandart

Sıkça Sorulan Sorular

Proje maliyet kontrolü yazılımı nedir?Proje maliyet kontrolü yazılımı, bir projenin bütçelenen maliyeti ile gerçekleşen maliyetini iş kalemi seviyesinde karşılaştıran, sapmaları proje devam ederken görünür kılan ve tahmini tamamlanma maliyetini güncelleyen sistemdir. İnşaat ve taahhüt sektöründe poz bazlı takip, hakediş yönetimi ve taşeron sözleşme kontrolü bu yazılımların temel bileşenleridir.

Navappro ayrı bir yazılım mı, yoksa Business Central'ın parçası mı?Navappro, Microsoft Dynamics 365 Business Central üzerinde çalışan bir uzantıdır. Ayrı bir veri tabanı, ayrı bir kullanıcı arayüzü veya entegrasyon katmanı gerektirmez. Muhasebe, satınalma ve proje maliyeti aynı sistem içinde yer alır.

Devam eden projelerimizi sisteme aktarabilir miyiz?Evet. Devam eden projeler için sözleşme bedeli, güncel metraj, o güne kadarki gerçekleşen maliyet ve kesilmiş hakedişler açılış bakiyesi olarak aktarılır. Proje geçmişinin tamamının taşınması zorunlu değildir; kontrol, devir tarihinden itibaren kurulur.

Kurulum ne kadar sürer?Tek şirketli ve orta ölçekli bir taahhüt firmasında Navappro kurulumu tipik olarak 8–14 hafta sürer. Süreyi belirleyen ana etkenler proje sayısı, mevcut metraj yapısının standartlaşma düzeyi ve devredilecek açık proje adedidir.

Power BI raporları ek lisans gerektirir mi?Panellerin görüntülenmesi için Power BI lisansı gereklidir. Rapor setleri Navappro ile birlikte hazır gelir; firmaya özel rapor geliştirmeleri proje kapsamında değerlendirilir.

Taşeron hakedişleri ve teminat mektupları takip edilebiliyor mu?Evet. Taşeron sözleşmesi, imalat metrajı, hakediş kesimi, avans mahsubu, stopaj ve teminat mektubu takibi modül içinde standart olarak yer alır.


Sonraki adım

İnşaat ve taahhüt projelerinizde maliyet sapmasını ay sonunda değil, oluştuğu anda görmek istiyorsanız Navappro'yu kendi proje yapınız üzerinden değerlendirelim.Navappro demo talebi oluşturun →45 dakikalık oturumda kendi poz yapınız ve bir örnek projeniz üzerinden maliyet akışını birlikte kuruyoruz.